Ngày 09/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 71/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Theo đó, Nghị định quy định cụ thể phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, các hành vi vi phạm hành chính, hình thức và mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, cũng như thẩm quyền lập biên bản và thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Nghị định áp dụng đối với tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có liên quan đến hoạt động năng lượng nguyên tử trên lãnh thổ Việt Nam, bao gồm các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng bức xạ, sử dụng nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân, thiết bị hạt nhân, cũng như các hoạt động dịch vụ hỗ trợ trong lĩnh vực này.
Các nhóm hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử gồm: vi phạm quy định về cấp phép tiến hành công việc bức xạ; vi phạm quy định về quản lý, sử dụng và bảo đảm an toàn đối với nguồn phóng xạ, vật liệu hạt nhân và thiết bị hạt nhân; vi phạm quy định về bảo đảm an toàn bức xạ và an ninh hạt nhân; vi phạm quy định về quản lý chất thải phóng xạ, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng; vi phạm quy định về quan trắc bức xạ môi trường và ứng phó sự cố bức xạ, sự cố hạt nhân; vi phạm trong hoạt động cung cấp dịch vụ hỗ trợ kỹ thuật trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử.
Theo nội dung Nghị định, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân lên đến 1 tỷ đồng và đối với tổ chức là 2 tỷ đồng. Đối với các tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền sẽ bằng 2 lần mức phạt áp dụng cho cá nhân. Ngoài hình thức phạt tiền và cảnh cáo, các đơn vị vi phạm còn có thể đối mặt với các hình thức xử phạt bổ sung như: tước quyền sử dụng giấy phép tiến hành công việc bức xạ, tước giấy phép xây dựng nhà máy điện hạt nhân, tịch thu tang vật phương tiện hoặc trục xuất đối với người nước ngoài.
Với các hành vi vi phạm về khai báo và cấp phép như: không khai báo hoặc khai báo không chính xác về chất phóng xạ, thiết bị chiếu xạ, mức phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng. Các vi phạm nghiêm trọng hơn như không khai báo vật liệu hạt nhân, nhiên liệu hạt nhân đã qua sử dụng có thể bị phạt từ 30 - 60 triệu đồng. Đối với các công việc bức xạ không có giấy phép, mức phạt dao động từ 10 - 20 triệu đồng và mức phạt có thể tăng theo số lượng và mức độ nguy hiểm của nguồn phóng xạ.
Bên cạnh các chế tài xử phạt, Nghị định số 71/2026/NĐ-CP cũng quy định 21 biện pháp khắc phục hậu quả nhằm xử lý triệt để các rủi ro. Các biện pháp bao gồm: buộc thực hiện tẩy xạ khu vực bị nhiễm bẩn đạt chuẩn môi trường, thu hồi vật liệu phóng xạ bị thất lạc, tổ chức khám sức khỏe cho nhân viên hoặc người dân trong khu vực chịu ảnh hưởng của sự cố, và buộc đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc tái xuất vật liệu phóng xạ, hàng hóa tiêu dùng đã chiếu xạ hoặc thiết bị hạt nhân không đúng quy định.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2026, góp phần hoàn thiện cơ chế xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực năng lượng nguyên tử, tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn bức xạ, an toàn và an ninh hạt nhân trong quá trình nghiên cứu, ứng dụng và phát triển năng lượng nguyên tử tại Việt Nam./.
