Sự phát triển của nhiên liệu sinh học rắn đang mở ra hướng đi bền vững cho ngành năng lượng. TCVN 14275:2024 đưa ra phương pháp xác định các nguyên tố chính, góp phần bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng nhiên liệu.
Trong bối cảnh thế giới đẩy mạnh quá trình chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính, nhiên liệu sinh học đang ngày càng được quan tâm như một giải pháp thay thế các nguồn nhiên liệu hóa thạch truyền thống. Tại Việt Nam, cùng với xu hướng phát triển kinh tế xanh và kinh tế tuần hoàn, nhiều loại nhiên liệu sinh học rắn như viên nén gỗ, dăm gỗ, phụ phẩm nông nghiệp, trấu, rơm rạ hay bã mía đang được khai thác và sử dụng rộng rãi trong sản xuất công nghiệp cũng như phát điện.
Không chỉ tận dụng nguồn sinh khối sẵn có, nhiên liệu sinh học rắn còn góp phần giảm lượng chất thải nông nghiệp, giảm áp lực lên môi trường và tạo thêm giá trị cho chuỗi sản xuất. Tuy nhiên, để nhiên liệu sinh học thực sự phát huy hiệu quả, việc kiểm soát chất lượng nguyên liệu đầu vào và thành phần hóa học của nhiên liệu là yêu cầu không thể thiếu.
Trên thực tế, thành phần các nguyên tố có trong nhiên liệu sinh học rắn có ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu suất đốt cháy, khả năng phát thải, mức độ đóng cặn, ăn mòn thiết bị cũng như tuổi thọ của lò hơi và hệ thống đốt. Nếu hàm lượng một số nguyên tố vượt ngưỡng cho phép, quá trình vận hành có thể gặp nhiều rủi ro, làm giảm hiệu quả sử dụng năng lượng và tăng chi phí bảo trì.
TCVN 14275:2024 được ban hành góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nhiên liệu sinh học. Ảnh minh họa
Chính vì vậy, việc xác định chính xác các nguyên tố chính trong nhiên liệu sinh học rắn đang trở thành một trong những nội dung quan trọng của công tác kiểm soát chất lượng. Đây cũng là lý do TCVN 14275:2024 - Nhiên liệu sinh học rắn - Xác định các nguyên tố chính - Nhôm, canxi, sắt, magiê, phospho, kali, silic, natri và titan được ban hành trên cơ sở chấp nhận hoàn toàn tiêu chuẩn quốc tế ISO 16967:2015.
Tiêu chuẩn quy định phương pháp xác định hàm lượng của chín nguyên tố chính gồm nhôm (Al), canxi (Ca), sắt (Fe), magiê (Mg), phospho (P), kali (K), silic (Si), natri (Na) và titan (Ti) trong nhiên liệu sinh học rắn. Đây là những nguyên tố thường xuất hiện trong sinh khối tự nhiên và có vai trò quan trọng trong việc đánh giá chất lượng nhiên liệu.
Theo các chuyên gia năng lượng, canxi, kali và magiê có thể ảnh hưởng đến đặc tính tro của nhiên liệu. Trong khi đó, silic thường liên quan đến hiện tượng tạo xỉ và đóng cặn trong lò đốt. Natri và kali khi tồn tại ở hàm lượng cao có thể làm gia tăng nguy cơ ăn mòn thiết bị. Việc xác định chính xác hàm lượng các nguyên tố này giúp doanh nghiệp lựa chọn nguyên liệu phù hợp, điều chỉnh quy trình sản xuất và tối ưu hóa quá trình đốt cháy.
TCVN 14275:2024 áp dụng cho nhiều loại nhiên liệu sinh học rắn khác nhau như gỗ, viên nén sinh khối, phụ phẩm nông nghiệp và các sản phẩm sinh khối đã qua chế biến. Tiêu chuẩn quy định quy trình phân tích các nguyên tố sau khi mẫu được xử lý và phân hủy bằng các phương pháp thích hợp.
Một trong những nội dung quan trọng của tiêu chuẩn là yêu cầu về công tác chuẩn bị mẫu thử. Mẫu nhiên liệu phải được lấy, bảo quản và xử lý theo đúng quy định nhằm bảo đảm tính đại diện và tránh làm thay đổi thành phần hóa học ban đầu. Đây là yếu tố quyết định đến độ tin cậy của kết quả phân tích.
Tiêu chuẩn cũng quy định việc sử dụng các thiết bị phân tích hiện đại có khả năng xác định hàm lượng nguyên tố với độ chính xác cao. Các phương pháp đo được thực hiện trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt nhằm giảm thiểu sai số và bảo đảm khả năng so sánh kết quả giữa các phòng thử nghiệm.
Bên cạnh yêu cầu về thiết bị và quy trình thử nghiệm, TCVN 14275:2024 còn đề cập đến các nội dung liên quan đến hiệu chuẩn thiết bị, sử dụng mẫu chuẩn, đánh giá độ lặp lại và độ tái lập của phép đo. Những yêu cầu này góp phần bảo đảm tính khách quan và độ tin cậy của kết quả phân tích.
Đối với các doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nhiên liệu sinh học, việc áp dụng tiêu chuẩn không chỉ giúp kiểm soát chất lượng sản phẩm mà còn tạo thuận lợi trong hoạt động thương mại quốc tế. Nhiều thị trường hiện nay yêu cầu rất chặt chẽ về thành phần hóa học và chất lượng nhiên liệu sinh khối trước khi cho phép nhập khẩu hoặc sử dụng trong các hệ thống năng lượng.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng năng lượng tái tạo ngày càng gia tăng, các tiêu chuẩn kỹ thuật như TCVN 14275:2024 đóng vai trò như công cụ hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực quản lý chất lượng, tối ưu hóa quá trình sản xuất và đáp ứng yêu cầu của thị trường. Đồng thời, việc xác định chính xác hàm lượng các nguyên tố chính trong nhiên liệu sinh học rắn còn góp phần giảm thiểu các sự cố kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và kéo dài tuổi thọ thiết bị.
Có thể thấy, đằng sau những viên nén gỗ hay các loại sinh khối tưởng chừng đơn giản là hàng loạt yêu cầu kỹ thuật cần được kiểm soát chặt chẽ. TCVN 14275:2024 không chỉ cung cấp phương pháp phân tích khoa học và thống nhất mà còn góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành nhiên liệu sinh học, hướng tới mục tiêu sử dụng năng lượng xanh, hiệu quả và thân thiện với môi trường./.
